| Synchroon zwemmen is nu een exclusieve vrouwelijke aangelegenheid maar het waren de heren die eigenlijk voor het eerst een wedstrijd waterballet, want zo noemde deze sport toen nog, organiseerden. Het stamt af van het zogenaamde trickzwemmen, dat werd beoefend vanaf het einde van de 19e eeuw. Er werden hierbij behendigheidsoefeningen (zoals salto's, rollen en draaien langs en onder de waterspiegel) uitgevoerd.
In 1907 geeft de Australische Annette Kellerman een demonstratie zwemmen met muziek op de achtergrond in een glazen cisterne in New York. Na deze succesvolle demonstratie verspreidt de sport zich snel in Noord-Amerika en Canada. Er worden verschillende clubs opgericht. De term synchroonzwemmen werd voor de eerste maal tijdens de Wereldtentoonstelling van Chicago in 1934 gebruikt. Tijdens deze Wereldtentoonstelling gaf de schoonspringster en ex-gymnaste Katherine Curtis een waterspektakel ten beste getiteld 'De Moderne Zeemeerminnen' en dit samen met zo'n 60 zwemsters. Het was een fantastisch succes.
In de jaren veertig werd de Amerikaanse Esther Williams een echte filmster dankzij haar filmmusicals waarin waterballet een grote rol speelde. De bekendste was zeker en vast die waarvan we de titel kunnen vertalen als 'Zeemeermin van één miljoen dollar', een hommage aan Annette Kellerman.
In de jaren 50 en 60 had het waterballet moeite om zijn weg te vinden. De sport kende enkele successen als demonstratiesport maar brak niet echt door tot het grote publiek. Na WOII begon de sport aan zijn lange weg naar officiële erkenning. In 1956 werd zij door de FINA erkend, terwijl met ingang van 1965 regionale kampioenschappen over de gehele wereld mogelijk waren. Het eerste officiële WK werd in 1973 in Belgrado gehouden, en het eerste EK volgde een jaar later in Amsterdam.
'SYNCHROONZWEMMEN' is een Olympische sport sinds 1984. Origineel waren alle drie de routinetypes (solo, duet en team) aanwezig met een uitsluitende figuurronde om te beslissen wie zou zwemmen. Aan deze Spelen nam ook een Belgische delegatie deel. Katia Overfeldt en Patricia Serneels namen deel aan de duetten wedstrijd.
Hoewel in 1996 beslist werd om dit een team gebeuren te maken met een maximum aantal teams, moesten alle teams van alle landen op voorhand gekwalificeerd zijn om mee te kunnen/mogen doen met de Spelen. Een andere verandering (ook in 1996 geïntroduceerd) was de wijziging van de figurencompetitie in een technisch programma. Zoals het ijsschaatsen moet de atleet nu een technisch programma uitvoeren, bestaande uit een vast aantal bewegingen in een opgelegde volgorde doen.
Synchroon zwemmen wordt nu over de hele wereld beoefend en wordt steeds populairder, niet alleen als sport maar ook als spektakel. Denken we maar aan videoclipjes zoals die van Aerosmith en onze eigenste Ozark Henry en het beginstukje van de eerste Austin Powers film. Cirque du Soleil, bij ons gekend van spektakels zoals Quidam en Saltimbanco heeft in Las Vegas een heus synchroonspektakel op poten gezet met de passende naam O. Een heleboel ex-kampioenen doen hieraan mee, o.a. Sylvie Fréchette. Dichter bij huis vinden we iets gelijkaardigs in Disneyland Parijs. Murielle Herminne, eveneens oud-kampioene, heeft daar een aquashow opgericht die dagelijks veel toeschouwers lokt.
Chronologisch overzicht
1816
Karl Heinitz beschrijft een demonstratie door mannen in een Weens zwembad met de volgende woorden: 'Das schönsten schauspiel ist es für Zuschauer, wenn sie Jündlinge und Münner im spiegel des Wassers sich üben und in mannigfaltigsten bildlichen Kunstfiguren sich grupieren sehen.' Wat vrij te vertalen valt als: 'Het is het mooiste voor de toeschouwers wanneer de jonge mannen figuren maken aan het wateroppervlak.'
1890
Eerste competitie van waterballet enkel voor mannen, in Berlijn.
1891
In Engeland wordt er gesproken van Scientific and Ornamental swimming in Blackpool Tower, eveneens enkel voor mannen.
1906
Charlie Smith, een toen zeer goed gekende waterpolospeler, komt van de Olympische Spelen terug met het idee van trickswimming, te definiëren als: één of meerdere personen die aan het wateroppervlak sprongen en draaien maken door de technieken van het zwemmen te combineren met die van waterpolo. Deze sport kende veel aanhang maar was enkel voor mannen.
1907
In dit jaar treden de vrouwen op de voorgrond. De Australische Annette Kellerman schrijft geschiedenis in New York door in een cisterne met water een voorstelling te geven met muziek op de achtergrond. Op dit moment nemen ook de vrouwen het roer over in Nederland en Duitsland.
1924
De eerste Provinciale Kampioenschappen worden georganiseerd in Canada. Vanaf nu wordt waterballet verspreid over de hele wereld. Er worden overal clubs uit de grond gestampt. In de VS, Canada, Nederland, België en Frankrijk wordt er voor het eerst een specifieke naam geplakt op deze nieuwe trend: flotations teams. Muziek wordt ook steeds belangrijker.Het wordt meer dan achtergrond alleen.
1934
Op de Wereldtentoonstelling van Chicago wordt het spektakel van Katherine Curtis, 'De Moderne Zeemeerminnen' zeer goed onthaald. Er nemen zo'n zestig zwemsters aan deel. Voor het eerst wordt in de pers gesproken van synchroon zwemmen.
De jaren 40
Esther Williams maakt verschillende films met waterballet, was zelf de 'Zeemeermin van één miljoen dollar', een hommage aan Annette Kellerman.
1943
De Canadese Zwemfederatie stelt de eerste regels op voor het synchroon zwemmen.
De jaren 50
Tot vijf maal toe wordt synchroon zwemmen opgevoerd als demonstratiesport tijdens de Olympische Spelen (Helsinki 1952, Melbourne 1956, Rome 1960, Saporo 1964 en Mexico 1968).
1956
FINA erkent officieel de nieuwe sport als vijfde tak van het zwemmen.
1958
De figurenwedstrijd wordt toegevoegd aan de routinewedstrijd.
Tijdens de Wereldtentoonstelling in Brussel geven de Noord-Amerikanen Bill Rose en Mary Wright demonstraties van waterballet.
1973
Synchroon zwemmen staat voor het eerst op het programma van de Wereldkampioenschappen zwemmen in Belgrado. Alle gouden medailles gaan naar de VS.
1974
Het eerste Europees kampioenschap wordt georganiseerd in Amsterdam.
1978
De Belgische zwembond erkent het synchroon zwemmen als een nieuwe discipline binnen het zwemmen. Er wordt een nationale commissie opgericht voor het synchroon zwemmen in België met als voorzitter Jan de Maeyer en als trainster van de nationale ploeg Ria Serneels.
1979
In februari wordt de eerste wedstrijd georganiseerd met Nederlandse juryleden en in november van dit jaar komen de eerste Belgische Kampioenschappen tot stand.
1984
Synchroon zwemmen staat voor het eerst op het programma van de Olympische Spelen. Er worden enkel solo en duetten gezwommen. Vanaf nu stijgt de populariteit van deze sport.
Een Belgische delegatie neemt deel aan de duetten:
Duet: Katia Overfeldt (OK) en Patricia Serneels (KAZC): 15de plaats
Solo: Patricia Serneels (KAZC): 15de plaats
1988
Ook aan de Spelen van Seoul neemt Patricia Serneels (17e plaats) deel.
1991
De Canadese Sylvie Fraichette vestigt een wereldrecord door als eerste synchroonzwemster zeven tienen te krijgen van de jury voor haar solo op de Wereldkampioenschappen zwemmen.
1992
Laatste keer dat er solo gezwommen worden op de Olympische Spelen.
1996
Er worden enkel teams gezwommen tijdens de Spelen van Atlanta.
2000
Er worden zowel duetten als teams gezwommen op de Spelen van Sydney.
2001
Wereldkampioenschappen in Fukuoka (Japan) met dertien verschillende deelnemende landen.
2003
Op de wereldkampioenschappen in Barcelona word voor het eerst de 'Free Routine Combination' of kortweg COMBO gezwommen. Dit nieuwe onderdeel is een 5 minuten durende routine waarin solo, duet en team afwisselend uitgevoerd worden door maximum 10 zwemsters. De eerste gouden medaille voor de COMBO ging naar Japan. Spanje en USA deelden het zilver.
|
