Ethisch Verantwoord Sporten (EVS)

Gedragsregels voor hippe zwemmers en coole trainers

Op vlak van sportbeleid zijn wij als federatie verplicht om naast het Medisch Verantwoord Sporten, waar we de strijd tegen doping blijven aangaan, ook inspanningen te leveren voor de ethische kant van de sport.

Binnen de beleidsopdracht 'Ethisch Verantwoord Sporten' viseren we ons in de komende olympiadeperiode op twee thema's:
1. 'De rechten van het kind binnen de sport'
2. 'De fysieke en psychische integriteit van het individu'

Binnen elk thema heeft de Vlaamse Zwemfederatie twee richtsnoeren uitgevaardigd. De VZF zal de nodige inspanningen en acties doen om de geformuleerde thema's en richtsnoeren na te komen.

De rechten van het kind binnen de sport

Keuze thema?
Dit thema is gemakkelijk toepasbaar binnen onze zwemsport en kadert binnen de ondertekening van de 'panathlonverklaring' (2005) door de Vlaamse Zwemfederatie.

Acties?
Sensibiliseren gedragsregels voor zwemmers en trainers.

In 2010 werd een affiche opgemaakt waarbij voor elke maand een slagzin en gedragsregel werd geformuleerd voor de zwemmer en de trainer.
Voorbeeld affiche 'gedragsregels voor hippe zwemmers en coole trainers' (.pdf).

Elke club heeft deze affiche ontvangen om op te hangen in het zwembad, clublokaal,...
Naast deze sensibiliseringscampagne werden in 2010 nog ander initiatieven uitgewerkt, met name:

Maandelijkse clubmailing
De clubsecretaris/hoofdtrainer wordt maandelijks op een elektronische manier geïnformeerd over de 'slagzin/gedragsregel van de maand'. De bedoeling is dat zij op hun beurt de zwemmers deze boodschap overbrengen via hun clubsite, clubblad,...

Sensibiliseringspagina voor de kinderen in de 'SPLASH'-krant en op de 'SPLASH'-web
In elke editie van de 'SPLASH'-krant zullen de lezertjes op een speelse manier (o.v.v. een rebus, puzzel,...) kennis maken met de verschillende gedragsregels van de affichecampagne.

gedragsregels en doe-opdrachten op de 'SPLASH'-web

Vanaf 2011 vermelden we maandelijks een versie van de 'gedragsregel in verhaal' en dit in combinatie met een 'opdracht'. Een leuke lees- en spelopdracht voor de kinderen, jongeren van je zwemclub.

Gedragsregels

Heb je als club zelf een originele actie gedaan rond de 'slagzin van de maand'?
Laat dit dan weten aan de VZF en stuur een mailtje naar gretl@zwemfed.be.

Onderteken als zwemclub ook mee de 'Panathlon verklaring'! Stelling 'Panathlon Verklaring': Vind je het ook belangrijk dat jongeren sporten in een gezonde en veilige omgeving? Dat alle jongeren gelijk behandeld worden? Dat meedoen even belangrijk is als winnen?

Heb jij als zwemclub van de VZF deze 'Panathlon verklaring' voor Panathlon Vlaanderen nog niet ondertekend?
Surf naar www.sportopjongerenmaat.be en onderteken deze stelling mee of onderteken volgend document (.pdf) en stuur deze op naar de VZF in tweevoud.

Daarnaast kan je ook per provincie deze 'Panathlon verklaring' ondertekenen.
Neem hiervoor contact op met 'Panathlon Vlaanderen'.

Volgende clubs hebben jullie dit al voorgedaan:
update: december 2011

Via deze link vind je de lijst in pdf-formaat met alle ondertekenaars van de Panathlon Verklaring vanaf 2006 tot en met janauari 2012.

Fysieke en psychische integriteit van het individu

Keuze thema?
De VZF wenst inspanningen te leveren om de persoonlijke integriteit van haar leden te beschermen en stimuleert hierbij het integer handelen van haar begeleiders en trainers. Dit thema gaat heel breed: van geweld (verbaal en fysiek) en ongewenst intimiteiten tot het pushen en psychisch integreren van zwemmers, trainers en bestuurders

Acties? Uitwerken van een digitaal meldpunt
Binnen de sportsector en de Vlaamse Zwemfederatie bestaat volledig geen meldpunt voor melding van vermoedens of meldingen van seksueel overschrijdend gedrag. In afwachting tot de oprichting van dergelijk meldpunt kan je terecht bij een CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk via 0476/92.18.04 of onthaal@caw.be) of Vertrouwenscentrum Kindermishandeling.

We spreken over seksueel grensoverschrijdend gedrag als er sprake is van een gebrek aan toestemming, vrijwilligheid en gelijkwaardigheid. Naast die factoren moet ook de context (belangrijk voor de sportsector), het zelfrespect en de ontwikkelingsfase van de personen in rekening gebracht worden. Seksueel misbruik is een vorm van seksueel grensoverschrijdend gedrag waarbij een groot leeftijdsverschil of machtsonevenwicht is, en waarbij de ervaringen bijna zeker pijn, angst of kwetsuren (al dan niet zichtbaar) veroorzaken.

Meer lezen? (artikel VSF-magazine)

Wat te doen bij een vermoeden?
Neem het best contact op met een CAW, VK, arts, Sensoa,...

Wat te doen bij een melding?
Neem het best contact op met een CAW, SK, arts, Sensoa of (bij ernstige feiten) rechtstreeks met het parket

Uitwerken werkinstrument rond pestgedrag
Operationeel medio 2012

Andere

1. clubmailing
december 2009 (.pdf)

2. interessante links
www.sportopjongerenmaat.be
www.panathlonvlaanderen.be
www.ethicsandsport.be
www.ethicsandsport.com

Het Internationaal Centrum voor Ethiek in de Sport ontwierp een praktische toolkit met spel- en werkvormen rond het thema fair play, die eenvoudig te gebruiken zijn binnen de sportclubwerking.

3. communicatieacties van het Team Medisch Verantwoord Sporten
Om de bestaande regelgeving onder de aandacht te brengen, heeft de Vlaamse overheid een folder (.pdf) en een informatiebrochure (.pdf) ontwikkeld

4. werkgroep EVS
De VZF is op zoek naar enthousiaste vrijwilligers die zich wensen te engageren voor een EVS-werkvergadering in het najaar van 2011.
Datum en plaats zal later bekend gemaakt worden in overleg met de kandidaten.

De bedoeling van deze werkvergadering is een gespreksforum te hebben over de werkpunten rond Ethisch Verantwoord Sporten op clubniveau en ideeën te creëren rond de beleidsopdracht EVS. Deze omvat volgende twee thema's:
1. 'De rechten van het kind binnen de sport'
2. 'De fysieke en psychische integriteit van het individu'

Ben je geïnteresseerd? Aarzel dan niet en neem contact via gretl@zwemfed.be, dit voor 21 september 2011